GELİBOLU' NUN TARİHÇESİ
 

Antik çağdan beri Avrupa ile Asya arasında bir geçiş noktası pozisyonundaki Gelibolu, 25 Nisan 1915 tarihinde itilaf devletlerinin İstanbul'a ulaşmak amacıyla gerçekleştirdikleri saldırılara karşı verilen savunma harbinin zaferle sonuçlanmasıyla GALLIPOLI 1915 adıyla tarihe geçmiş ve ÇANAKKALE GEÇİLMEZ destanının gerçekleştiği topraklar olmuştur.
Antik dönemlerde Khersonesos olarak adlandırılan yarımadadaki tüm olaylarin odak noktasi olmustur. Kent, tarihi antik adi Hellespont olan Çanakkale Boğazı'ndaki ve yine antik adi Khersonesos olan Gelibolu Yarımadası'ndaki ilk yerlesime degin uzanir. Kent, Traklar ve Yunan koloni hareketi sirasinda eski Yunanlilar tarafindan ele geçirilmistir. Kentin adinin bu koloniler tarafindan Kallipolis olarak degistirildigi varsayilmaktadir. Daha sonralari Miletos, Foça ve Midilli'den gelen halk tarafindan iskan edildi.
Büyük Iskender M.Ö 336 yilinda kral olduktan sonra Anadolu'ya geçmek için M.Ö. 334 yilinda Gelibolu güzergâhini kullanmistir. Sirasiyla Eski Yunan, Pers, Makedonya, Bergama ve Romalilar'in istilasina ugrayan kent, Romalilar ve Bizans döneminde çok önem kazanmis ve önemli bir liman ve geçit konumuna gelmistir. Kent Bizans döneminde Imparator Jisitinianus zamaninda bakimdan geçirilerek çevresindeki surlar onarilmis, kente erzak depolari yapilmistir. Bu da bölgede bir merkez haline gelmesine neden olmustur. 1190 yilindaki Haçli Seferleri sirasinda Alman Imparatoru Friederich komutasindaki Haçli ordusu Anadolu'ya buradan geçmistir. 1204 yilinda kenti Venedikler, 1235 yilinda Bizanslilar ve son alarak da 1311 yilinda Osmanlilar ele geçirdi.
Bizans döneminde merkezi bir kent görünümüne kavusan Gelibolu, Osmanlilar'in fethinden sonra daha da önem kazanmis ve Türkler'in Avrupa ile iliskilerinden bir merkez olarak kullanilmistir. 1391 yilinda Yildirim Beyazit buraya ilk tersaneyi kurdu ve basina Saruca Pasa'yi Bogaz Muhafizligi Komutani olarak atadi. Iç kale onarildi, harap durumdaki dis kale yikildi, iç liman elden geçirilerek girisine iki kule yapildi ve bu kuleler arasina savunma amaciyla üç adet zincir gerildi.
Kanuni Sultan Süleyman'in padisahligi sirasinda, bin Kaptan Pasalim Eyaleti konumunda olan Gelibolu, sinirlari Inebahti, Midilli, Kocaeli, Karireli, Rodos ve Mizistra sancaklarini içine alacak sekilde genisletildi ve merkez durumuna geldi.
I. Abdülhamit dönemine kadar süren durum, Bogaz Muhafizligi'nin Çanakkale'ye alinmasiyla son buldu ve Gelibolu'nun önemi nispeten azaldi.
1854 yilindaki Kirim savasi sirasinda Osmanli Imparatorlugu'nun müttefiki durumunda olan Ingiliz ve Fransiz askerleri, Kirim'a gitmek için çiktiklari Gelibolu'yu bir üs olarak kullandilar ve harap durumdaki Çimpe Kalesi'ni onarak burasini cephanelik olarak kullandilar. Bu dönemde hayatini kaybeden Frnasiz Askerleri için Gelibolu'nun içinde bir Fransiz Mezarligi bulunmaktadir.

1924, 03 Mart: Tevhid-i Tedrisat (Eğitimde Birlik) kanununun çıkarılması, aynı tarihte Hilafetin kaldırılması ile Gelibolu'daki Medrese, Tekke ve Sıbyan okulları da kapatıldı.
1924: Balkanlardan göçenler sonucunda Demirtepe, Değirmendüzü, Tayfur, Yeniköy ve Sütlüce köyleri kuruldu.
1926: Gelibolu Çanakkale iline bağlı bir ilçe haline getirildi.
1927: Namık Kemal ve Gazi Süleyman Paşa ilkokulları açıldı.
1928, 02 Eylül: tarihinde Mustafa Kemal Atatürk Ertuğrul yatı ile geldiği Gelibolu’da Namık Kemal İlkokulunun bahçesinde halka yeni harfleri öğretti.
1928, 01 Kasım: tarihinde yeni Türk harflerinin kabulü ile azınlık okulları kapatılır. Burada eğitim gören öğrenciler Cumhuriyet İlkokuluna devam etmeye başladılar.
1933, 23 Mart: Gelibolu'ya bir ortaokul açılması kararı çıktı ve aynı yılın sonunda okul hizmete açıldı.
1934: 1894 Kırım savaşı sırasında şehit olan 5.000 Fransız asker anısına Gelibolu Fransız Mezarlığı ve Anıtı kuruldu.
1935: Yine göçler sonucu Güneyli ve Kavaklıtepe köyleri kuruldu.
1936: Ocaklı köyü kuruldu.
1938: Koruköy kuruldu.
1945, 22 Aralık: Şimdiki Atatürk Kız Meslek Lisesi eğitime başladı. O zamanlar Akşam Kız Sanat Ortaokulu olarak başlamıştı.
1946: Erkek Sanat Ortaokulu açıldı (şimdiki Mehmet Akif Ersoy Endüstri Meslek Lisesi).
18 Mart 1953: Gönen merkezli 7.3 şiddetindeki deprem Gelibolu'ya da zarar verdi.
1954: Burhanlı köyü kuruldu.
1968: Gelibolu Lisesi eğitime başladı.
27 Mart 1975: Sabah saat 08:00'de meydana gelen6.3 şiddetindeki deprem Gelibolu'da can ve mal kaybına yol açtı.
1975: Gelibolu Ticaret Lisesi açıldı.
1976: Gelibolu'da ilk Sardalya Festivali gerçekleşti. Bu faaliyet her yıl daha fazla ilgi görerek sürdürülüyor.
1977: İşitme Engelliler İlkokulu ve İmam Hatip Ortaokulu açıldı.
1986: Görme Engelliler Okulu açıldı.
1989: Piri Reis İlköğretim Okulu açıldı.
1990: Gelibolu Sağlık Meslek Lisesi açıldı.
1994: Gelibolu Anadolu Lisesi açıldı.
1994: Gelibolu üniversite eğitimine kavuştu.
1998: Cumhuriyet 75. Yıl İlköğretim Okulu açıldı.